Als na de beet een rode, jeukende bult ontstaat, is er meestal niets ernstigs aan de hand. Dit soort niet-allergische ontstekingsreacties zijn ongevaarlijk. Tenzij er in de keel gestoken is, kan het beste naar de Spoedeisende Hulp worden gegaan.Als er echter ontstekingsreacties ontstaan op ándere plaatsen dan waar gestoken is, zal waarschijnlijk een ‘IgE gemedieerde’ (allergische) reactie zijn opgetreden. Een allergische reactie door insectengif van variëren van een milde tot een levensbedreigende anafylactische reactie.

- Een milde reactie kan al binnen enkele minuten ontstaan. Kenmerken zijn bijvoorbeeld intense roodheid van de huid, zwelling tussen twee gewrichten, jeuk en pijn.

- Een ernstiger reactie kan bestaan uit zwellingen en jeuk over het gehele lichaam, een gevoel van flauwheid, zweten, kloppende hoofdpijn, buikkrampen en overgeven, een gevoel van doem, een drukkend gevoel op de borst of een verstikkend gevoel met zwelling in de keel. In extreme gevallen kan een anafylactische shock optreden, waarbij de persoon kan overlijden.

Anafylaxis: een levensbedreigende situatie
Een anafylaxis is een, in principe levensgevaarlijke, algemene allergische reactie, waarbij meerdere organen (huid, maagdarm, longen, centraal zenuwstelsel, hart en bloedvaten) betrokken kunnen zijn. De reactie treedt meestal op binnen enkele minuten tot maximaal een à twee uur na contact met het allergeen. Hoe sneller de reactie optreedt, des te ernstiger is het beloop. Van alle allergische aandoeningen is anafylaxie de enige die acuut levensbedreigend is. De meest voorkomende oorzaken zijn: voedingsmiddelen (vooral pinda en hazelnoot), bijen- en wespensteken, natuurrubberlatex (bijvoorbeeld bij contact met latex handschoenen) en geneesmiddelen (pijnstillers zoals aspirine, antibiotica zoals penicilline, en andere zoals narcose- en röntgencontrastmiddelen).

Het volgende gebeurt bij anafylaxie.
Nadat het lichaam in contact is gekomen met het allergeen, hetzij via direct huidcontact, of via inademing of orale inname, komt, onder andere, de stof histamine vrij.Histamine is verantwoordelijk voor een ‘allergische kettingreactie’ in het lichaam. Het zorgt voor bijvoorbeeld vaatverwijding waarna er vocht uittreedt en zwellingen in de huid ontstaan. Verder is histamine verantwoordelijk voor vernauwingen van de luchtwegen, waardoor kortademigheid optreedt. De massale vaatverwijding leidt tot bloeddrukdaling waarna de persoon buiten bewustzijn kan raken.

Gevoelig voor insectengif?
Het lijkt soms alsof men al bij de eerste steek een allergische reactie krijgt, maar dat is in werkelijkheid niet zo.Voordat men een allergie ontwikkelt, is men gevoelig geraakt voor het insectengif. Dit wordt sensibilisatie genoemd. Deze sensibilisatie voor insectengif kan gebeuren doordat men eerder gestoken is. Dit kan al lange tijd geleden hebben plaatsgevonden, door een steek die men alweer vergeten is. De kans op het ontwikkelen van een allergie is groter naarmate men vaker gestoken wordt.
Er wordt geschat dat in de westerse wereld drie tot zeventien van de honderd mensen een forse lokale reactie zullen krijgen als ze gestoken worden door een insect. Het aantal mensen, dat een algemene anafylactische reactie kan krijgen, varieert van één tot vier per honderd mensen.

Wel of niet allergisch?
Als iemand zich afvraagt of hij of zij allergisch is voor een bepaald insect, kan dat uitgezocht worden via de huisarts. De diagnose bij mensen van wie vermoedt wordt dat zij een insectengifallergie hebben, komt overeen met de manier die gebruikt wordt bij atopische luchtwegallergie. Dit houdt in dat een nauwkeurige anamnese (medische voorgeschiedenis) en de bevindingen van het lichamelijke onderzoek de basis vormen voor de diagnose en daarmee ook de therapie.

Bij insectengifallergie zal de gestructureerde anamnese zich moeten richten op de inventarisatie van de (ernst van de) klachten, op de identificatie van het insect dat de oorzaak is voor de klachten, en op eventueel bijdragende en ondersteunende factoren.Naar aanleiding van de verkregen gegevens kan verder onderzoek zinvol zijn.