Lactose is een koolhydraat (melksuiker) dat voorkomt in melk, melkproducten en alle andere producten waarin melk of lactose is verwerkt, bijvoorbeeld in brood, gebak, koekjes, margarinesoorten, soepen, sauzen en zelfs in sommige medicijnen.
Lactase
Lactase is een enzym (hulpstof) en wordt in de dunne darmwand aangemaakt. Lactase zorgt ervoor dat lactose in kleinere stukken wordt gesplitst, zodat het door het lichaam kan worden opgenomen en als bouwsteen of energiebron kan worden gebruikt.
Lactose-intolerantie
Een intolerantie (niet-immunologische reactie = het afweersysteem is er niet bij betrokken) betekent, dat een bepaalde stof niet goed verdragen wordt.
Een andere benaming voor lactose-intolerantie is melkintolerantie. Het is een aandoening, waarbij het enzym lactase niet door het lichaam wordt aangemaakt of minder actief is. Dit wordt lactasedeficiëntie genoemd. Het gevolg is, dat lactose niet kan worden afgebroken en hierdoor niet kan worden opgenomen in de dunne darm (lactose-malabsorptie). Lactose komt terecht in de dikke darm, waar het door de daar aanwezige darmbacteriën (darmflora) wordt omgezet in onder andere melkzuur, de lactose wordt vergist.
Klachten
De vergisting van lactose (lactose-intolerantie), kan leiden tot:
- Overmatig gas- en zuurproductie;
- Opgeblazen gevoel;
- Rommelingen;
- Braken, misselijkheid;
- Pijn en/of krampen in de buik;
- Flatulentie (winderigheid);
- Groenige en zuur ruikende diarree.
Diagnostiek en behandeling
Om na te gaan of iemand lactose-intolerantie heeft, zijn er verschillende onderzoeken die kunnen worden gedaan. Er wordt er meestal één gekozen.
- Waterstofademtest;
- Lactose Tolerantie Test (LTT);
- Eliminatie-provocatietest.
Waar zit lactose in?
Hieronder is een opsommig te zien van voedingsmiddelen die lactose kunnen bevatten.
| Aardappelpuree | Groenten á la crème | Ragout Ris |
| Additieven/ Aroma’s | IJs | Roux |
| Bak- en braadproducten | Kaas(fondue) | Salade dressing |
| Beschuit | Kant- en klaarproducten | Salades |
| Bouillon (blokjes en poeder) | Kauwgom | Sandwichspread |
| Boter/ Margarine/ Halvarine | Koek | Sauzen en soepen |
| Brood(verbetermiddel) | Koffiemelk en -poeder | Smetana |
| Cake | Kruiden/ Seasonings | Snacks |
| Cappuccino | Likeurtjes | Snoep |
| Chocolade/ Bonbons | Margarine/ Halvarine | Taart/ Banket |
| Crackers/ Toast | Mayonaise/ Fritessaus | Tzatziki |
| Crèmes | Ontbijtproducten | Valess |
| Custard | Ovengerechten | Villi/Fil |
| Deeg/ Bakmixen | Paneermeel | Vleeswaren |
| Desserts/ Toetjes | Pannenkoeken/ Poffertjes | Worst(jes) |
| Dranken (Taxi/Rivella) | Pasta | Zoutjes en chips |
| Gebak | Pizza | Zuivelproducten |
| Gepaneerde producten | Pudding/ Pap/ Vla |
Aanduiding op het etiket.
Onderstaande aanduidingen kunnen wijzen op de aanwezigheid van lactose.
| Boter(poeder) | Lactitol (E966) | Room |
| Caseïnaat | Lactoferrine | Slagroom |
| Caseïne | Lactoglobuline | Sour cream |
| Crème fraîche | Lactoperoxydase | Tagotose |
| Droge melkbestanddelen | Lactose | Transglutaminase |
| Ghee | Lactoval | Umer |
| Glycomacropeptide | Lactulose | Vla |
| Immunoglobuline | Melk | Wei(poeder) |
| Kaas (behalve harde hollandse kaas) | Melkbestanddelen | Wrongel |
| Karnemelk | Melkderivaat | Zoete karnemelkpoeder |
| Kefir | Melkeiwit | Zure room |
| Kwark | Melkpoeder | |
| Lactalbumine | Nacho |
Behandeling
Na het vaststellen van een lactose-intolerantie wordt er een lactosebeperkt dieet voorgeschreven. Het is noodzakelijk hierbij begeleiding door een diëtist te krijgen.
Dieetkenmerken
Afhankelijk van de mate van intolerantie, wordt het lactosebeperkt dieet samengesteld.
5-10 gram lactose per dag wordt over het algemeen goed verdragen. Indien melk verspreid over de dag en in combinatie met de maaltijden wordt gebruikt, wordt het beter verdragen. Hiernaast worden zure melkproducten beter verdragen dan zoete melkproducten. Zure melkproducten bevatten bacteriën die lactose kunnen afbreken.
Geschreven door Stichting Voedselallergie en tevens bron
